از لوله های مختلفی در صنایع گوناگون استفاده می شود. لوله های فلزی در ۲ دسته تقسیم بندی می شوند: لوله درزدار و مانیسمان. لازم به ذکر است که لوله و اتصالات درزدار به دسته های مختلفی نسبت به روش تولید خود تقسیم بندی می شوند. اغلب این لوله ها توسط لوله کردن ورق های فلزی و با به کارگیری روش های گوناگون جوشکاری الکتریکی مقاومتی تولید و عرضه می شوند و تفاوت های ویژه ای در روش های تولیدشان و همچنین تحمل و مقاومت در برابر دما و فشار با لوله های مانیسمان دارند.
لوله و اتصالات مانیسمان با ضخامت دیواره مشخص و همچنین قطر بیرونی 1/8 تا 26 اینچ تولید می شوند و در صنایع پالایشگاهی و هیدروکربنی، انتقال نفت و گاز، سیلندرهای هیدرولیک و صنایع خودروسازی و دیگر سرویس های فشار بالا کاربرد فراوانی دارد. لازم به ذکر است که لوله های درردار تا قطر بیرونی ۲۴ اینچ با استفاده از جوشکاری اسپیرال یا طولی ورقه فلزی تولید می شوند. این لوله ها اغلب برای کاربردهای فشار پایین و فشار متوسط مثل انتقال نفت و آب می باشند.
لوله های مانیسمان و مزیت های آن
از مکانیزم ویژه ای که باعث ایجاد سوراخ در یک شمش می شود برای تولید لوله های مانیسمان استفاده می شود. امروزه متداول ترین روش های تولید لوله مانیسمان مربوط به سنبه کاری چرخشی و نورد لوله می باشد. با انجام یکسری کارها مثل پرداخت سطوح، سوراخ کاری و سایز بندی فرایند تولید با گرمایش شمش استوانه ای انجام می شود. در ادامه برخی از مزایای لوله های مانیسمان را در مقایسه با لوله های درزدار خواهیم گفت.

اگر ۲ لوله مانیسمان و درزدار با سایز و متریال یکسان را با یکدیگر مقایسه کنیم، لوله های مانیسمان ۲۰ درصد فشار بیشتری را می توانند تحمل کنند.
درزجوشی که بر روی لوله های درزدار قابل رویت است اغلب باعث نگرانی کاربران می شود. مزیت دیگر لوله های مانیسمان نسبت به لوله های درزدار دارا می باشند این است که مقاومت بیشتری دارند زیرا پتانسیل ایجاد ناخالصی در این لوله ها بسیار کمتر می باشد.
در لوله های درزدار در محل درز جوش شاهد ناهمگونی های چکش خواری و متریالی است چنین ناهمگونی هایی در لوله های مانیسمان اصلا مشاهده نمی شود.
لوله های مانیسمان نیازی به تست جوشکاری ندارند در حالی که این تست باید حتماً برای لوله های درزدار انجام شود.
از لوله های بدون درز یا مانیسمان برای کاربردهای حساس استفاده می شود.
لوله های درزدار و مزیت های آن
توسط فرایند نورد ورقه های فولادی تولید لوله های درزدار شروع می شود. این فرایند انجام می شود تا ضخامت ورق به اندازه ضخامت مورد نیاز برای تولید لوله شود. توسط این روش ورق های صاف تولید می شوند. در قدم بعدی لازم است ورق های فولادی به اندازه پهنای مورد نیاز برش زده شوند و برای تولید لوله با قطر دلخواه مورد استفاده قرار بگیرند.
پس از آن که ورق های بریده شده از غلتک های مختلف عبور کرده اند برای جوشکاری در زمان حال به یک محیط شیمیایی خنثی نیاز است. به همین خاطر است که در مقطع لوله های درزدار اتصالات جوشی وجود دارد ولی در لوله های مانیسمان چنین چیزی مشاهده نمی شود. اغلب برای شکل دهی به ناحیه جوشکاری از یک فرایند نورد استفاده می شود. برای تولید نهایی عملیات حرارتی لازم است لوله هایی که جوشکاری شده اند از آسیاب ها می گذرند تا درز جوش آن ها دیگر به صورت واضح مشخص نباشد. در واقع این لوله ها هزینه کمتری نسبت به لوله های مانیسمان دارند زیرا نیاز کمتری به فرآیندهای نورد و سایز دهی داشته و با سرعت بیشتری تولید می شوند.
لوله های درزدار و مانیسمان باید با استانداردهای فشاری و متریالی مطابقت داشته باشند!
استانداردهای گوناگونی برای آلیاژ و ابعاد لازم و همچنین تست های کنترل کیفی که لوله های درزدار و مانیسمان برای تحمل فشار و دما تعریف می شود. به عنوان مثال استاندارد ASTM A269 برای سرویس معمولی لوله های استنلس استیل آستنیتی درزدار و مانیسمان می باشد. این استاندارد برای کلاس های لوله بوده که کاربرد لوله نیازمند مطابقت ترکیب شیمیایی و الزامات سختی می باشد. مطابق با استاندارد A269 ASTM تست فشار هیدرواستاتیک برای لوله های مانیسمان و درزدار لازم است. البته این استاندارد یکسری محدودیت های تنش کششی برای لوله های با قطر خارجی و ضخامت های گوناگون دارد.
یکی از استانداردهای دیگر که در مورد از لوله ها مطرح می شود استاندارد ASTM مانند ASTM A53 است که در تمامی لوله های درزدار و بدون درز اعمال می شود. بنابراین هر کدام از استانداردها الزامات مربوط به خود را دارند.

از بین لوله های مانیسمان و لوله های درزدار کدام نوع لوله را برای پروژه انتخاب کنیم؟
موقعی که قصد داریم لوله های درزدار و یا مانیسمان را انتخاب کنیم اول باید انتخاب ما براساس مشخصات فنی پروژه و استانداردهای لازم باشد. مثلاً ممکن است الزامات فنی در پروژه نوع خاصی از لوله را نیاز داشته باشد و پیشنهاد کند. بنابراین باید شرایط نهایی که لوله در آن نصب می شود در ابتدا نیز در نظر گرفته شود. نکته ای که باید بدانید این است که لوله های مانیسمان می توانند جایگزین خوبی برای لوله های درزدار باشند ولی لوله های درزدار نمی توانند جایگزین مناسبی برای لوله های مانیسمان باشند.
در آخر
ما سعی کردیم در این مقاله هر آنچه لازم است در مورد دفعات لوله درزدار و مانیسمان بدانید را بررسی کنیم. چنانچه برای پروژه خود قصد خرید این ۲ نوع لوله را دارید پیشنهاد می کنیم حتما مطالب فوق را بررسی کنید و اگر سوالی داشتید می توانید از کارشناسان مجموعه بتا گاز بپرسید. شما می توانید این محصولات را با کیفیت و قیمت مناسب به صورت آنلاین از همین سایت خریداری کنید.
سایر مقالات مرتبط:
- تولید اتصالات لوله گاز
- بزرگترین تولیدکننده اتصالات لوله گاز در ایران
- تولید کنندگان لوله گاز را بشناسید!
- قیمت اتصالات لوله گاز
- خرید اتصالات لوله گاز

