آب بندهای خطوط لوله گاز به منظور تامين گاز در حالت امنيتي دارای اهميت زيادي می باشند. مقاومت آب بندها در برابر گاز حاوي مواد هيدروكربني در مرحله اول به این گونه است که گاز سوختي خالص در فشارهاي بالا اثري روي آب بند یا واشر ندارد و گاز سوختي در هر صورت كم و بيش داراي مقاديري از هيدروكربن ها می باشد كه بر آب بندهای لاستيكي گوناگون مثلاً به شکل بادكردگي اثر مي گذارد. در سال ۶۰ میزان انتقال انجام شده از گاز شهري به طرف گاز طبيعي (زمين) در اوايل داراي كاهش زیادی به علت اثرات منفي بر آب بندي لاستيكي بود.
اين نکته وجود دارد كه در خطوط تامين گاز طبيعي كندانسه هاي موجود از مواد هيدروكربني اشباع شده تشكيل شده بود. اين عوامل اثر اندکی بر آب بند خواهند داشت.
به طور كامل با استاندارد تست مواد EN682 نسبت به ورقه كار DVGW G480-1 يك تست كاركردي بر پيوندهاي سركاسه انجام مي گيرد.
در اين وضعیت يك آب بند ساخته شده كه مورد آزمون آب بندي شده در معرض آب يا باد به منظور بررسي اثر مواد هيدروكربني قرار می گیرد، دوباره تست شده و سپس برای آزمون سوم آب بندي واشر خشك مي شود.
پس از گذشت مدت زمان آزمون و بخش بازيابي مجدد واشرها بايد در پيوند در تست هوا با فشار مثبت 0.1bar و 18bar آب بند باشند.
گواهي تست DVGW با شماره ثبت اين اطلاعات را مي دهد كه پيوند نسبت به قواعد مشخص فني آزمون شده و به منظور استفاده در خطوط گاز مجاز مي باشد.

انواع پوشش ها
پوشش های خارجی
به صورت مداوم پوشش هاي خارجي خطوط لوله هاي چدني محافظت مي كنند.
پوشش هاي خارجي كارخانه اي لوله ها و اتصالات نسبت به شرايط خاک مي باشند و در هنگام نياز در محل نصب تكميل خواهند شد.
در کل
در اثر آسیب دیدگی لوله و اتصالات با پوشش هاي كارخانه اي دچار زنگ زدگي مي شوند كه در موقع نياز در محل مونتاژ ترميم مي شوند.
روش هاي محافظت از خوردگي به طوری انتخاب مي شوند كه از دوام خطوط لوله مطمئن باشند.
پوشش های خارجی كارخانه ای
لوله با جنس چدن نشكن توسط پوشش هاي خارجي استاندارد زينك با پوشش نهايي طبق EN598 ،EN545 و EN969 پوشیده شدهاست. تعاريف اين استاندارد به وسیله DIN 30674-3 تکمیل مي شود.
اين پوشش هاي خارجي در اكثر خاك ها در برابر آسيب هاي خوردگي بادوام مي باشند.
نسبت خاك اثر بالایي روي محافظت خوردگي دارد پس جهت اطمينان از پوشش خارجي پلي اتيلن طبق EN14628 و پوشش خارجي ملات سيمان طبق ۳۰۶۷۴-۲و يا طبق EN15542 استفاده خواهد شد.
اتصالات از جنس چدن نشكن مطابق با EN545 و EN969 بر طبق حالت استاندارد توسط بيتومن يا لايه رزين مصنوعي پوشش داده خواهد شد و تحويل مي شوند.
پوشش زينك همراه با لايه نهايی
پوشش زينك همراه با لايه نهايي با هم تاثیر سينرژيكي خواهند داشت. يعني مجموعه آثار حفاظتي آن ها مطلوب تر از حالت منفرد اين پوشش ها می باشد. سيستم حفاظتي پوشش زينك به همراه لايه نهايي درون حوزه کاربردی اش پايدار می باشد. این در حالی است كه لايه نهايي چدن از خاك جدا باشد. مك ها در لايه نهايي يا آسيب ديدگي هاي پوشش خارجي زمان نصب لوله در خاك هاي مرطوب به واسطه توليد محصولات واكنش زينك نامحلول بهبود پیدا می کنند.
اين محصولات واكنشي زينك ناشي از واكنش زينك فلزي با اجزاء خاك محيط می باشد.
پوشش خارجي ملات سيمان (ZMU)
لوله هاي چدن نشكن با پوشش خارجي ملات سيمان در تمام خاک ها مي توانند به كار روند.
پوشش خارجی ملات سیمان از تاثیر واسطه هاي خورنده جلوگيري مي كند و در برابر بارهاي مكانيكي وارد شده از حمل و نقل و نصب مقاومت خواهد کرد. علی الخصوص زنان كاربرد تكنولوژيك نصب بدون حفاري اين پوشش ها نسبت به سایر روش ها بهتر مي باشند.
تحمل بار مكانيكي پوشش ملات سيمان طبق DIN30674-2 يا pr EN15542 به واسطه عوامل زیر تعیین مي شود:
- استحكام چسبندگي
- عدم وجود ترك در تست تغيير شكل رينگ
- مقاومت به ضربه
الزامات به طوری مشخص خواهند شد كه آسيب ديدگي هاي لايه ملات سيمان حين حمل و نقل اقلام و نيز زمان نصب در زمين هاي سخت به حداقل برسند.

پوشش پلی اتيلن
پوشش پلي اتيلن چدن را توسط مقاومت اهمي بالا از خاك بستر جدا خواهد کرد. ضخامت لايه حداقل به مقدار یک میلی متر برای حفاظت خوردگي خالص نیاز است، در برابر بارهای مکانیکی لايه بالايي مقاومت لايه محافظ را افزايش مي دهد.
توسط EN 14628 مقايسه اي میان اجراي عادي و اجراي تقويت شده را پیدا می کند. الزامات و تست ها طبق EN14628 به طوری مي باشند كه پوشش خارجي پلي اتيلن تنش هاي عادي در حمل و نقل، انبارش و نصب را به شدت تحمل كند.
لايه بيتومن
لايه بيتومن مطابق با EN565 و EN969 براي اتصالات به عنوان حفاظ و براي لوله ها به عنوان لايه نهايي بايد بر روي پوشش زينك به كار مي رود. ضخامت لايه به ۷۰ میکرومتر بالغ مي شود.
پوشش رزين اپوكسي اتصالات
براي كانال هاي فاضلاب اتصالات به طور معمول داراي لايه رزين اپوكسي مي باشند. و نیز در زمینه آب آشاميدني اتصالات با لايه پودري EP استفاده مي شوند.
لايه داخل و خارج با يك متوسط ضخامت لايه حداقل 250 میکرومتر اغلب از پودر EP است و استاندارد آن EN14901 مي باشد.
پوشش هاي اضافي در زمان نصب
با در نظر گرفتن پوشش هاي اضافي نصب، تصميم گيري میان حالت نصب و مرمت انجام مي گيرد. پوشش هاي اضافي زمان نصب تکمیل کننده پوشش هاي كارخانه اي مي باشند.
پس در نتیجه خط لوله ها يا بخشي از آن داراي پوشش اضافي خواهند شد. در پوشش هاي خارجي لوله مثل پوشش ملات سيمان يا پلي اتيلن محدوده پيوند و اتصالات محافظت مي شوند.
پارامترهاي الكتروشيميايي
محافظت در برابر خوردگي بر اثر الكتروشيميايي در DIN30675-2 موجود است. در خطوط لوله غيرمهار شونده طولي چدن نشكن وقفه اي به وسیله آب بندي لاستيكي پيوندها در هر ٦متر موجود است كه به طور كلي اثر الكتروشيميايي وجود نخواهد داشت. بنابراین از بخش های محافظتي الكتروشيميايي مي توان صرف نظر كرد.
برای اثر الكتروشيميايي از قاعده تشكيل عناصر با كاتد بيگانه و جريان سرگردان ناشي از تاسيسات جريان مستقيم پارامترهاي الكتروشيميايي
محافظت خوردگي در اثر الكتروشيميايي در DIN30675-2آمده است. در خطوط لوله غيرمهار شونده طولي چدن نشكن وقفه اي توسط آببندي لاستيكي پيوندها در هر ٦متر وجود دارد كه بصورت كلي اثر الكتروشيميايي وجود ندارد لذا از پارامترهاي محافظتي الكتروشيميايي مي توان صرف نظر كرد.
جهت اثر الكتروشيميايي از قاعده تشكيل عناصر با كاتد بيگانه و جريان سرگردان ناشي از تاسيسات جريان مستقيم کاربرد دارد. اين معادله جهت خطوط لوله مهار شونده طولي با پيوندهاي اثر كننده بر عايق الكتريكي اعتبار دارد.
تنها در خطوط لوله مهار شونده طولي با پيوندهاي هدايت كننده فلزي، بخش های حفاظت الكتروشيميايي ضروري خواهد شد.
درباره اطلاع از جزئیات مربوطه می توانید با بتاگاز در ارتباط باشید.
سایر مقالات مرتبط:
- تولید اتصالات لوله گاز
- بزرگترین تولیدکننده اتصالات لوله گاز در ایران
- تولید کنندگان لوله گاز را بشناسید!
- قیمت اتصالات لوله گاز
- خرید اتصالات لوله گاز
- خطوط لوله انتقال گاز

