امروزه با توجه به گسترش نیاز به لوله کشی در مناطق مختلف، لوله کشی گاز روکار رونقی بیش از پیش گرفته است. همچنین لوله کشی روکار گاز حجم زیادی از انواع لوله کشی را به خود اختصاص داده است. به همین دلیل در این مقاله قصد داریم شما را با لوله کشی گاز روکار (surface gas plumbing) آشنا کنیم تا بتوانید در امر لوله کشی به راحتی بهترین تصمیم را بگیرید. زیرا در رابطه با روکار یا توکار بودن لوله کشی گاز شرایط بسیار زیاد و متنوعی مطرح است، و لازم است در ابتدا درباره اصل امر لوله کشی بیشتر بدانید.
لوله کشی چیست؟
در واقع به نصب لوله های فلزی، پلاستیکی، سیمانی و غیره به منظور انتقال مایعات، گازها و گاهاً جامدات کوچک لوله کشی گفته می شود. قطعات (درونی) لوله کشی می توانند از چوب، فولاد، شیشه، پلاستیک، آلومینیوم و سیمان تشکیل شوند. گاهی در صنایع گوناگون برای قطعات لوله کشی از مواردی مانند تیتانیم، کروم و دیگر آلیاژهای فولاد نیز استفاده می شود.
قطعات درونی لوله کشی اصولاً جهت اندازه گیری کنترل فشار، دما و مقدار جریان کاربرد دارند.
در قدیم الایام برای لولهکشی خانه ها از لوله های سربی استفاده می شد ولی امروزه این آلیاژها دیگر کاربردی ندارند و برای لوله کشی آب در منازل، انتقال آب باغچه ها، تخلیه فاضلاب و همچنین لوله کشی گاز از لوله های پلی پروپیلن یا لوله سفید پلاستیکی استفاده می شود.
انواع لوله کشی گاز
لوله کشی گاز به دو صورت روکار یا توکار انجام می شود. لازم است بدانید که متأسفانه شما حق انتخاب کلی روی این موضوع نخواهید داشت، زیرا با توجه به شرایط و اقتضا نیاز است که اولویت این دو روش را ایجاد می کند.
در واقع مکانی که باید لوله کشی در آن جا انجام شود و همچنین نقشه ای که برای اجرای آن در نظر گرفته اید مهم است. از همین رو زمانی که تصمیم شما با نیاز ایجاد شده متفاوت بود؛ بهتر است به نیازتان پاسخ داده شود که در اجرای لوله کشی گاز بسیار اهمیت خواهد داشت.
کاربرد لوله کشی گاز روکار
لازم به ذکر است که هر دو روش لوله کشی توکار و روکار گاز دارای مزایا و معایب مربوط به خود هستند.
که می توان با توجه به ساختار کاری مورد نظر یکی از آن ها را انتخاب کرد و انجام داد. لوله کشی به روش روکار اکثراً در ساختمان هایی که آماده هستند و عمر نسبتاً طولانی دارند مورد استفاده قرار می گیرد و یا زمانی که شرایط جهت لوله کشی توکار مهیا نباشد می توان از لوله کشی روکار بهره برد. البته گاهی با توجه به نیاز ما بخواهیم به لوله ها دسترسی مستقیم داشته باشیم نیز می توان از این روش استفاده کرد. زیرا با این روش می توان از آسیب به ساختمان و همچنین بازسازی مجدد آن که خود هزینه های دیگری را به دنبال دارد جلوگیری کرد.
اجرای لوله کشی روکار گاز
اجرای لولهکشی روکار گاز بسیار ارزان تر از لوله کشی توکار است و اگر این نوع لوله کشی برای ساختمان اجرا شود هر موقع که لازم باشد می توان تغییرات و تعمیرات جزئی را برای سیستم لوله کشی انجام داد.
همچنین اگر ساخت و ساز ساختمان به طور کامل به اتمام رسیده باشد اجرای لوله کشی توکار بسیار هزینه بر است، زیرا در این شرایط باید در مسیر لوله کشی تخریب انجام شود و انجام مجدد بنایی بر روی آن لازم است. در این شرایط بی تردید لوله کشی گاز روکار انتخاب بسیار مناسبی می باشد. همچنین در صورت احتمال بروز پوسیدگی لوله توکار و نیاز به افزایش انشعابات جدید و جهت تغییر سیستم لوله کشی، لوله کشی روکار گزینه مناسبی می باشد.
انواع لوله کشی گاز روکار
در لوله کشی روکار گاز از انواع گوناگون لوله های مناسب و اتصالات لوله گاز استفاده می شود که در ادامه برخی از آن ها را بررسی می کنیم.
لوله های فولادی
لوله های قابل استفاده در لوله کشی گاز باید از جنس فولاد سیاه بوده و می توان از مدل بدون درز و یا با درز آن استفاده نمود. همچنین کلیه مشخصات آن ها از نظر مواد، ساخت، وزن، ابعاد، تلرانس و آزمایش ها با استاندارد ملی شماره 3360 و یا معادل آن ها مطابق باشد. در صورت كم بودن ارتفاع لوله روكار از سطح زمين در خارج ساختمان (كمتر از 180 سانتي متر) بايد اين لوله توسط غلاف فلزي (دو سايز بالاتر و هم مركز با لوله اصلي) محافظت شود و هر دو لوله به وسیله بست به ديوار ثابت و محكم شوند.
لوله های مسی
استفاده از لوله های مسی با حداکثر طول 1.5 متر جهت اتصال سیستم لوله کشی به دستگاه های گازسوز ثابت با رعایت کلیه اصول ایمنی مجاز می باشد. همچنین لازم است لوله های مسی در مکانی نصب می شوند که از صدمات فیزیکی در امان باشند.
لوله های قابل انعطاف
این نوع از لوله ها جهت اتصال دستگاه های گازسوز خانگی به سیستم لوله کشی قابل استفاده می باشد.
جنس این لوله ها مطابق استاندارد ملی 774 باید از نوع لاستیک مصنوعی تا قطر 16 میلی متر باشد که جدار داخلی آن با لایه ای از مصالح مقاوم در مقابل گاز و مواد نفتی تقویت شده باشد.
حداکثر طول لوله های لاستیکی جهت اتصال وسایل گازسوز به لوله کشی گاز باید 120 سانتی متر باشد. در صورتي كه لوله گاز از بالاي دستگاه گازسوز عبور كند بايد حداقل 50 سانتي متر از سطح شعله بالاتر باشد.
نکات ایمنی
لازم است حداقل فاصله لوله از كف زمین ۵ سانتي متر باشد. عبور لوله از ديوار، چارچوب (پنجره و درب يا شيشه) با نصب غلاف برای جلوگيري از ساييدگي مجاز می باشد. فاصله لوله روكار از لوله هاي آب باید حداقل ۵ سانتي متر باشد. اگر امكان نداشت، لوله گاز طبق ضوابط عايق كاري لوله هاي توكار حتما نوارپيچي شود.
فاصله لوله گاز با سيم برق روكار، كليد و پريز برق حداقل ۵ سانتي متر باشد. در صورت استفاده از غلاف، در دو سر لوله از لاستيك مسدود كننده استفاده کنید. عبور لوله گاز از پشت دستگاه گازسوز بايد در ارتفاع پايين تر از سطح شعله قرار بگیرد. در حالتی كه لوله گاز از بالاي دستگاه گازسوز عبور كند بايد حداقل 50 سانتي متر از سطح شعله بالاتر باشد.