اگر علاقه دارید که درباره خطوط لوله انتقال گاز بدانید، می توانید در این مقاله همراه ما باشید تا با سیستم این نوع لوله کشی آشنا شوید و اگر بعد سوالی در این زمینه دارید می توانید با کارشناسان بتاگاز در ارتباط باشید.
تاریخچه لوله
بیش از هزار سال قبل رومیان برای انتقال آب به روم از نوعی لوله تولید خودشان که از جنس برنز و سرب بود استفاده کرده اند و چهارصد سال قبل از میلاد چینی ها از چوب بامبو که پوشش که دارای پوشش موم بر روی آن ها میباشد جهت انتقال لوله گاز به پکن برای مصارف روشنائی استفاده کرده اند. در حدود چهار هزار سال قبل از میلاد مصریان از سفال و همچنین خاک رس برای انتقال آب لوله ساختند. پیشرفت عمده تکنولوژی تولید لوله در قرن هیجده رخ داد و آن هنگامی بود که لوله چدنی برای خطوط لوله آب و فاضلاب و لوله گاز ساخته و استفاده شد، بعد از آن در قرن نوزده لوله های فولادی و مقاوم در سایزهای متنوع ساخته شده و به بازار عرضه شد. در پی کشف نفت در آمریکا، اولین خط لوله به طول ۱۰۹ مایل اجرا شد، همچنین در سال ۱۹۲۰ لوله با اندازه بزرگ و همچنین تحمل فشار بالا و بدون ایجاد مشکل نشتی ساخته شد. مهم ترین ابداع در تکنولوژی خط لوله مربوط به قرن نوزده بوده، در این قرن ماشین آلات مخصوص عملیات و تجهیزات خم زدن و توپک رانی و پرتونگاری و حفاظت کاتدیک و کنترل عملکرد خطوط از راه دور مورد استفاده قرار گرفت.

طبقه بندی خطوط لوله
بر اساس پروسه و نوع محصول
- خطوط لوله انتقال انواع آب
- خطوط فاضلاب
- و خطوط لوله انتقال گاز
- خطوط انتقال نفت خام
- خطوط انتقال فرآورده های نفتی
بر اساس کارایی و کاربرد
- تک فاز
- دوفاز
براساس موقعیت جغرافیایی و محیط
- خطوط دریایی
- خطوط خشکی
- درون یا برون مرزی
- پالایشگاهی
- بر اساس نوع احداث و نصب
- خطوط زیرزمینی و روی زمینی
- ارتفاعی
- زیر آب
بر اساس نوع جنس متریال
- خطوط لوله فولادی
- فایبرگلس
- پلاستیکی
- چدنی
- بتنی
مراحل اجرای خطوط لوله انتقال گاز
بدون شک و به جرات می توان گفت خطوط انتقال نفت و گاز از شریان های مهم اقتصادی و سرمایه های ارزشمند ملی بوده و جزء صنایع استراتژیک به شمار می رود. بنابراین نگهداری و حفظ و بهره وری اصولی و بهینه از این نوع سرمایه ارزشمند ملی از وظایف تمام افراد جامعه می باشد. به منظور رسیدن به این اهداف و با توجه به دفنی بودن خطوط و پنهان بودن از دید ضروری است در ساخت خطوط انتقال گاز پارامترهای زیر را مد نظر داشته باشند:
- به کارگیری پیشرفته ترین فناوری ها و تکنولوژی ها و نیز استفاده از معتبرترین استانداردها و تامین مواد باکیفیت بالا و مرغوب؛
- به کارگیری بهترین تیم های طراحی، و استفاده از با تجربه ترین گروه های نظارت و اجرایی؛
- توجه به ضوابط و نکات ایمنی خط لوله و همچنین رعایت بهداشت و حفظ محیط زیست و حفاظت و نگهداری ارزیابی و بررسی های لازم به منظور احداث خطوط لوله.
از گزینههای اساسی و مهم در احداث خطوط لوله می توان به موارد زیر اشاره نمود:
- گزینش بهترین مسیر با توجه به وضعیت آب و هوای منطقه، حداقل و حداکثر دما و همچنین مقدار بارندگی، جنس زمین و نوع خاک، عوارض عمومی و طبیعی شامل جنگل ها، رودخانه ها، آب های زیرزمینی و انواع تقاطع ها؛
- بررسی شرایط چین خوردگی ها و گسل ها و زلزله خیز بودن شرایط زمین همچنین وضعیت مسیر از نظر خوردگی و فرسایش، وضعیت بناهای موجود در مسیر، زمین های کشاورزی؛
- چک کردن شرایط شبکه های مخابراتی و نیز بررسی وضعیت ایمنی و مسائل امنیتی در جهت حفاظت از خطوط، امکانات منطقه از نظر وجود مصالح و مواد مورد نیاز و همچنین دسترسی به شهرها و تسهیلات عمومی و بهداشتی و درمانی؛
- برآورد مقدار هزینه های احداث خطوط لوله انتقال گاز و کلیه تاسیسات و امکانات مورد نیاز و همچنین مشخص کردن عمر مفید طرح و بررسی بازدهی طرح و برگشت سرمایه به معنای توجیه اقتصادی، بازار فروش، نرخ ارز و تحلیل فنی و اقتصادی و مالی و نیز بررسی و تأمین مقدار و نوع انواع مواد مورد نیاز، تعداد ایستگاه ها افزایش فشار، تعداد و نوع کمپرسور و توربین های مورد نیاز شیر آلات و همچنین سیستم های کنترل و ابزار دقیق و سیستم های حفاظت از خوردگی.

اجرای خطوط لوله انتقال گاز
حفاری
حداقل عمق و عرض کانال در وضعیت کلی و عمومی عبارت است از:
- عرض کانال برابر با قطر لوله به اضافه ۴۰ سانتی متر یا ۲۰ سانتی متر طرفین لوله
- عمق کانال در زمین های کشاورزی برابر با قطر لوله به اضافه ۱۴۰ سانتی متر
- قطر لوله به اضافه ۱۱۰ سانتی متر نیز مناسب زمین های بایر است
- در محیط های کوهستانی و سنگی قطر لوله به اضافه ۸۰ سانتی متر است.
در شرایط خاص امکان تغییرات ابعادی ملزوم به اخذ تأییدیه از کارفرما و مطابق با نقشه های ابلاغی و تأیید شده خواهد بود. مثل محل تقاطع جاده ها، رودخانه ها، راه آهن، کانال های آب و دیگر خطوط لوله.
آرایش لوله ها
آرایش لوله در طول مسیر در کنار کانال با رعایت فاصله استاندارد از لبه کانال که حدود یک متر است. به منظور حفاظت از لوله ها ساخت بالشتک از جنس خاک نرم و یا کار به کارگیری از تراورس با کیسه های محتوی ماسه یا هر نوع پوشال نرم و به ارتفاع سی سانتی متر به منظور استقرار لوله ها لازم می باشد این بالشتک ها تا زمان نصب لوله ها در کانال باقی خواهند ماند.
خمکاری لوله ها
یکی از گزینه های مهم در زمینه این عملیات وجود ماشین آلات و تجهیزات سالم و نیروی انسانی مجرب و کارشناس جهت انجام صحیح و اصولی کار می باشد.
انجام خمکاری باید مطابق با نقشه های استاندارد و با رعایت انحنای افقی و عمودی کانال که به وسیله نقشه بردار بررسی و کنترل می شود، اجرا گردد. همه خم های محدب و مقعر باید به صورتی باشد که لوله کاملاً در کف کانال قرار بگیرد و وزن آن به صورت یکنواخت و کف کانال منتقل شود.
خمکاری به روش سرد و به صورت یکنواخت و بدون کشیدگی و چین و چروک و حتی با کاهش قطر انجام می شود.
همه خم ها باید با بزرگ ترین شعاع اجرا انجام شود و هر گونه خمکاری در فاصله کمتر از دو متری ابتدا و انتهای لوله و همچنین ساخت خم به روش فارسی بر مجاز نمی باشد.
خمکاری باید به صورتی انجام شود که به پوشش عایقی انجام شده روی لوله هیچ آسیبی وارد نشود هر گونه همکاری روی لوله هایی که در غلاف های فلزی و یا بتنی قرار داشته باشند مجاز نیست.
سایر مقالات مرتبط:
- تولید اتصالات لوله گاز
- بزرگترین تولیدکننده اتصالات لوله گاز در ایران
- تولید کنندگان لوله گاز را بشناسید!
- قیمت اتصالات لوله گاز
- خرید اتصالات لوله گاز

