گاز، یکی از سوخت های فسیلی است که برای تولید گرما و انرژی در ساختمان ها بسیار کاربرد دارد. اجرای لوله کشی گاز ساختمان باید به صورت اصولی و با توجه به استانداردهای لازم و نکات ایمنی انجام شد تا از آسیب های احتمالی جلوگیری شود. زیرا هر گونه بی احتیاطی ممکن است منجر به خسارات مالی و جانی جبران ناپذیری شود. به همین دلیل توصیه می شود برای اجرای لوله کشی گاز ساختمان خود از افراد کارشناس فنی و متخصص کمک بگیرید. در این مقاله، قصد داریم درباره اتصالات لوله گاز ساختمان صحبت کنیم و مراحل لوله کشی گاز ساختمان و اصول و نکات این کار را شرح دهیم. برای آشنایی بیش تر با اتصالات لوله گاز، همراه ما باشید.
انتخاب بهترین و مناسب ترین اتصالات لوله گاز ساختمان
علاوه بر انتخاب بهترین لوله گاز، انتخاب مناسب ترین اتصالات لوله گاز ساختمان از الزامات لوله کشی به شمار می آید.
نکات مهم زیر درباره ضوابط لوله کشی گاز توکار را به خاطر داشته باشید:
در لوله کشی گاز داخل کار کلیه اتصالات از جمله زانو و سه راهی گازی، تبدیل گازی، سردنده گاز، کپ و دیگر اتصالات گازی باید از نوع مانیسمان بدون درز باشند.
خوشبختانه سازمان استاندارد ایران، در بحث استاندارد اتصالات جوشی گاز و استاندارد تولیدات گازی نظارت بسیار جدی دارد.
مطابق با ضوابط استاندارد گاز، استفاده از اتصالات جوشی استاندارد در لوله کشی گاز داخل کار الزامی می باشد. همچنین کلیه قطعات وارد شده به خط لوله کشی گاز باید جز به جز دارای نشان استاندارد باشد.
اتصالات مانیسمان
مانیسمان نوعی از اتصالات فولادی است که در تولید آن ها از انواع روش های جوشکاری فلرات استفاده نمی شود و تفاوت دیگر آن ها در متریال اولیه محصولات است. در حالی که در اتصالات درزدار فرآیند تولید از برش ورق و شکل دهی و جوش و در آخر غلطک استفاده می شود.
برای تولید اتصالات مانیسمان از قطعات فولادی به شکل شمش و توسط حرارت و کشش و غلتک و عبور از زره و همچنین نیروهای گریز از مرکز انجام می شود، که در صنایع مختلف به خاطر متریال و مواد اولیه ساخت آن با کیفیت بهتر و دقیق تر، بیشتر مورد استفاده قرار می گیرند.
اتصالات مانیسمان از نوع اتصالات جوشی هستند که به صورت فورج و یک تکه بدون درز جوش طراحی و تولید و سپس به بازار عرضه می شوند. اتصالات فولادی جوشی در ضخامت ها و سایزهای مختلف از 1/2 اینچ الی 24 اینچ تولید می شود.
رده های اتصالات مانیسمان
ضخامت اتصالات فولادی با عنوان تیکنس یا رده شناخته می شود و در جدول از کلمه مخفف SCH (Schedule) که به معنای برنامه یا رده می باشد. رده های اتصالات فولادی مانیسمان عبارت اند از:
رده 20
رده 30
تینکس STD
رده 40
رده 80
تینکس 160
رده XXS
ویژگی های اتصالات مانیسمان
اساس و پایه کلیه اتصالات فولادی مانیسمان که در بالا ذکر شد فولاد است. اما درجه و گرید این اتصالات که می بایست در برابر انواع خوردگی، سایش، برودت و دما مقاوم باشند با یکدیگر متفاوت است.
لازم به ذکر است که اتصالات مانیسمان فولادی در گریدهای مختلف دارای انواع اروپایی و چینی و تولید داخل می باشند و در سایزهای گفته شده عرضه می شوند. در جدول استاندارد که بسیار پر کاربرد هم است؛ کلیه اتصالات، لوله، انواع فلنج جهت مصارف متعدد و گوناگون با ذکر نوع مواد و متریال قابل عرضه هستند.
سه راهی گازی
سه راهی گازی ابزاری برای انشعاب از مسیری خاص در لوله است. اغلب جنس سه راهی گازی از فلز یا پلیمر می باشد همچنین در مسیر لوله به صورت مساوی یا نامساوی انشعاب ایجاد می کند.
کاربردهای مختلف سه راهی گازی به عنوان:
1. انسداد دهنده
2. کاهنده
3. انشعاب دهنده
4. جهت تغییر مسیر حرکت
5. تقسیم کننده
6. انتقال دهنده
هستند.
انواع سه راهی گازی
1. مانیسمان
2. درزدار
3. جوشی
زانو جوشی
زانو جوشی فولادی (elbow) از موارد اتصال دهنده پر کاربرد در عمل لوله کشی گاز می باشد. برای زانو جوشی از نام های زانو جوشی آهنی، زانو جوشی فولادی و زانو کربن استیل نیز استفاده می شود. برای تغییر جهت لوله گاز از زانو استفاده می شود.
تبدیل گازی
تبدیل جوشی گاز (Welding reducer) از موارد اتصال دهنده در عمل لوله کشی گاز می باشد. برای تبدیل جوشی گاز از نام های تبدیل آهنی، تبدیل جوشی فولادی، تبدیل کربن استیل و تبدیل گازی نیز استفاده می شود.
تبدیل جوشی فولادی در واقع قطعه لوله ای است که دو سر آن، سایز مختلف دارد. تبدیل به شکل یک مخروط ناقص است. بعد از تولید، دو سر قطعه کونیک خورده و تراش می شود. این امر باعث نفوذ بهتر جوش، در محل جوشکاری می شود.
سردنده گازی
سردنده، یکی از انواع اتصالات فلزی است که یک سر آن دارای رزوه بوده و اتصال آن دنده ای می باشد. سر دیگر آن قابل جوش دادن است. یکی از کاربردهای آن متصل کردن خطوط لوله به یک شیر با هدف وصل یا قطع کردن برای مصرف کننده است. یک ویژگی مهمی که دارد مقاومت بسیار بالا در مقابل فرسودگی و اکسیدگی است.
اتصالات کپ
کپ جوشی قطعه ای فولادی می باشد که برای مسدود کردن انتهای لوله ها مورد استفاده قرار می گیرد. ابعاد و ضخامت این قطعه بستگی به اندازه و ضخامت لوله ها دارد. این اتصال جوشی بسیار پرکاربرد است و در صنایع متفاوت استفاده فروانی به کار می رود. کپ در دو نوع فولادی و استیل طراحی می شود و با نام های کپ فولادی و کپ استیل معرفی می شود.
مراحل لوله کشی گاز و اتصالات لوله گاز ساختمان
مراحلی که باید برای لوله کشی گاز ساختمان حتماً انجام شوند، به شرح ذیل هستند:
1. تشکیل پرونده در سازمان نظام مهندسی
2. تعیین ناظر
3. تعیین پیمانکار یا مجری
3. اتمام لوله کشی
4. کسب تأییدیه ناظر
5. اجرای علم و کنتور
اتصالات لوله گاز خانگی
یکی از کاربردهای لوله گاز در منازل است که نیازمند دانش و تجربه کافی در این زمینه می باشد پس قطعاً لازم است برای انجام این کار حتماً از متخصصان مجرب کمک بگیرید. همان طور که احتمالاً می دانید اتصالات لوله گاز یکی از مواردی است که در لوله کشی گاز حتماً به آن ها نیاز دارید. و نکته قابل اهمیت این است که این اتصالات برای مصارف گوناگون مانند اتصالات لوله گاز خانگی، اتصالات لوله گاز صنعتی و … در بازار عرضه می شوند. پس در هنگام خرید حتماً این نکته را در نظر داشته باشید که اتصالات لوله گاز خانگی با بهترین کیفیت و متریال اولیه را تهیه کنید تا عمر طولانی تری داشته باشد و نیاز به تعویض یا تعمیر در مدت زمان کم نداشته باشد. در بتا گاز انواع اتصالات لوله گاز خانگی عرضه می شود و شما می توانید جهت سفارش با کارشناسان فروش در ارتباط باشید.
نکات عمومی جهت بهترین اجرای لوله کشی گاز توکار
لازم است که به چند نکته عمومی در اجرای بهتر لوله کشی گاز توکار مناسب دقت کنید، که در ادامه به آن ها اشاره می کنیم:
1. لوازم و ملزومات لوله کشی گاز ساختمان را حتماً از شرکت و فروشگاه معتبر خریداری کنید.
2. فاکتور مناسب جهت اتصالات گاز و لوله گازی را حتماً دریافت کنید و از گارانتی اصالت کالا اطمینان حاصل فرمائید.
3. ناظر سازمان نظام مهندسی یا ناظر گاز، مشاور امین شما در بحث کیفیت لوازم گاز می باشد. می توانید از اطلاعات جامع و علم ایشان در این زمینه استفاده کنید.
4. کلیه لوازم گاز باید با تأیید ناظر گاز انجام شود. در صورت اجرای لوله کشی گاز در هر کمبود زمان، اجازه ندهید حتی یک قطعه غیر استاندارد در شبکه لوله کشی به کار رود. استفاده از بهترین نوع لوله و مناسب ترین نوع اتصالات گازی به شدت توصیه می شود.
5. اگر شما همه تجهیزات لازم را به درستی انتخاب نکرده باشید، یک نقطه بحرانی در شبکه سیال می تواند به کل شبکه لوله کشی گاز صدمات جبران ناپذیری وارد کند.
6. در انتخاب مجری گاز بسیار دقت داشته باشید. مجری گاز حتماً باید دارای شرکت ثبت شده و شناخته شده برای سازمان نظام مهندسی باشد. نیروی اجرایی کافی و مجرب داشته و خود تجربه بسیار زیادی در اجرای کار داشته باشد.